Sunday, November 30, 2014

27-QITIMLIQ DUNYA EYDIZ KUNI

27-QITIMLIQ DUNYA EYDIZ KUNI


Memet Emin

Eydiz kisilidin qandaq saqlinish toghursidiki uchur we bilimlerni putun dunya miqyasida keng kolemde teshwiq qilish meqsitide Dunya Sehiye Teshkilati her yili 12-ayning 1-kunini Dunya Eydiz Kuni qilip biketken bolup, 2014-yili 12-ayning 1-kuni bolsa 27-qitimliq Dunya Eydiz Kuni hisaplinidu.

2014-yili 9-ayning 30-kunigiche putun Uyghur ilida resmiy en'ge ilinghan EYDIZ wirusi bilen yuqumlanghanlarning sani 43 ming 533 ge yetken. Yuqumlan'ghanlar sani bir yil ichide 3411 kopeygen. (towendiki xewirige qarang).

بىلىپ قىلىڭ: 27-قىتىملىق دۇنيا ئەيدىز كۇنى
ئەيدىز كىسىلىدىن قانداق ساقلىنىش توغۇرسىدىكى ئۇچۇر ۋە بىلىملەرنى پۇتۇن دۇنيا مىقياسىدا كەڭ كولەمدە تەشۋىق قىلىش مەقسىتىدە دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى ھەر يىلى 12-ئاينىڭ 1-كۇنىنى دۇنيا ئەيدىز كۇنى قىلىپ بىكەتكەن بولۇپ، 2014-يىلى 12-ئاينىڭ 1-كۇنى بولسا 27-قىتىملىق دۇنيا ئەيدىز كۇنى ھىساپلىنىدۇ.

2014-يىلى 9-ئاينىڭ 30-كۇنىگىچە پۇتۇن ئۇيغۇر ئىلىدا رەسمىي ئەنگە ئىلىنغان ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغانلارنىڭ سانى 43 مىڭ 533 گە يەتكەن. يۇقۇملانغانلار سانى بىر يىل ئىچىدە 3411 كوپەيگەن. 


新疆累计报告艾滋病感染者和病人43533例
2014-11-30 21:38:00  来源:央广网新疆频道  说两句  分享到:
  央广网乌鲁木齐11月30日消息(记者蒋雪娇 乌鲁木齐台记者王欢)自1995年新疆报告首例艾滋病病毒感染者以来,截至今年9月30日,全疆累计报告艾滋病病毒感染者和病人43533例,其中死亡8102例。在新疆报告的艾滋病病例中传播途径中性途径传播位居首位占总量的52.1%。
  记者从新疆防治艾滋病工作委员会了解到,目前全疆艾滋病疫情相对稳定,增速有所减缓,局部地区疫情较为严重;既往感染者集中进入发病期,死亡人数有所上升;经性途径传播取代共用注射器吸毒成为主要传播方式,吸毒者新发感染率有所下降,男男性接触人群感染人数上升速度较快。
  多年来,新疆把宣传教育作为艾滋病防治工作的关键环节和基础性工作予以高度重视。截止2014年9月,全疆建立艾滋病确诊实验室18家,艾滋病筛查实验室297家等,形成了以疾控、医院、妇幼保健、计划生育、血站为主的自治区、地、县三级艾滋病实验室工作网络,为全区艾滋病防治的"早发现、早管理和早治疗"奠定了基础。

Saturday, March 8, 2014

Eydizni dawalashtiki yene bir umut

Eydiz kisili virusi (HIV) dawalash arqiliq qandin putunley tazlap yoqutulghan ikkinji bala. Bunidin burun yene bir eydiz kisili virusi (HIV) bilen yuqumlanghan balaning qinidiki virus dawalash arqiliq putunley yoqutulghan idi. Bu eydizni dawalashta bezi bir umutlerni ilip kelishi mumkin.

Bowaq adette eydiz kisili virusini yuqumlanghan apisidin tughulush jeryanida we yaki imish jeryanida yuqturidu. Eydiz virusi bilen yuqumlanghan ayal adette eghir ayaq bolghanda balisagha yuqturush ihtimali bar, biraq 100% emes, shunga eydiz virusi bilen yuqumlanghan ayallarning eghir ayaq bolushi cheklengen emes. Biraq bala tughulghandin kiyin sut emitish arqiliq yuqturushning ihtimali yuquri.

Second Baby Gets Early AIDS 'Cure'

A second newborn baby born infected with the AIDS virus has been given a promising but controversial treatment that researchers hope, but don’t dare to say, may provide a working “cure” for the virus.
Last year, AIDS researchers made headlines with the news that a baby born in Mississippi had gone for more than a year without treatment after getting an experimental high-dose cocktail of HIV medicines right after she was born. They called it a “functional cure” but said it would be years before anyone knew for sure that the child would escape infection.

国女婴经治疗体内爱滋病毒消失 为全球第二例

来源:中国新闻网
来源:中国新闻网

  中新网3月7日电 据外媒7日报道,美国加州一名女婴出生时带有爱滋病病毒,医生立即对他进行抗逆转录病毒药物治疗,现在女婴将近一岁,体内已找不到这种病毒。

  据报道,这是第二起婴儿获得诊治后病毒消失的例子,也使医学界对医治爱滋病患信心大增。

  美国约翰斯·霍普金斯大学等机构研究人员当地时间5日在波士顿的一个爱滋病学术会议上报告了这一成果。不过,该大学的爱滋病专家德博拉·佩尔绍德表示,这名女婴仍在接受抗逆转录病毒药物治疗,因此还不能说她已经被“治愈”。

  去年3月,佩尔绍德等人曾宣布首次治愈一名爱滋病幼童。这个孩子在出生后接受治疗,18个月大时治疗意外中断了一段时间,再次就医时其病毒检测结果呈阴性。佩尔绍德说,这个婴儿已经三岁半,体内依然没有发现病毒。

(责任编辑:UN625)

原标题:美国女婴经治疗体内爱滋病毒消失 为全球第二例

Thursday, January 16, 2014

Yiqinda oturgha chiqqan AIDS dorisi toghursida izzahat


Dr. Memet Emin

Yiqinda Istanbulda ichilghan Uyghur akadimiyesi yighinida Kuseni ustaz ozi sozlewatqan timidin chetnet, oz kessipi bolmighan dahirde AIDS kisilini dawalsh toghursida bezi sozlerni qilghan, we weten ichi we sirtida bezi talash tartishlarning kilip chiqishigha sewep bolghan. Men Kuseni uztazning AIDS ning Uyghurlar arisida tiz yamrap kitishining aldini ilish uchun yaxshi niyet bilen qilghan bezi sozlirini inkar qilmaymen, biraq Kuseni ustaz towendiki bir nechche jehette eghir xataliq otkuzdi, hem Uyghurlar ichide bezi qaymuqushlarni peyda qildi, we Uyghur Akdimiyesining obrazigha ighir dexli yetkuzidighan aqiwetni kelturp chiqardi.

Kosen ustaz  ishning tigi tektini bilmey turup, oz kespidin bekla yiraq bolghan AIDS kisilini dawalash toghursida soz ichip, ozining azraq korgen we angliwalghan ishlirigha asasen, oz ustazi gerche AIDS kisilini uzul kisil dawalaydighan dora tapqan bolsimu, biraq gherip elliri bolupmu Amirka hokumiti oz menpeti uchun u dorining bazargha silinishini chekligen dep tetur teshwiqat qildi. Amerka bilen Erep Islam dowletler arisida bezi zidiyeler we menpet toqunushliri mewjut, buni hemmimiz bilimiz, biraq buni kozde tutup bir akadimik yighinda asasi yoq geplerni teshwiq qilsa, bu ozining we akadimiklerning ehlaq pezilitige tamamen xilap.

Koseni ustaz oz hisyatigha tayinip, Islam dunyasi bilen gherip arisidiki bezi zidiyetlerge asaslinip, ozi  tekitlimekchi  bolghan idiyening toghurluqini ispatlash uchun gheriptiki barliq dora shirketliridiki alimlarni we tetqiqatchilarni biraqla qarilap, pul tipish uchun bashqilarning salametliki bilen kari yoq,  hetta insanlarni koprek  kisel bolsa deydu dep, pen texnika alimlirini haqaret qildi.

AIDS kisilige uzul kisil dawa tipilsa, meyli uni kim we qaysi dowlette tipilsun, elwette hemimiz soyinimiz, bu bir yaxshi ish, bu yerdiki mesile AIDS kisilige dora yoq emes, hazir AIDS kisilini dawalashta ishlitiwatqan dorilar 30 xildin artuq bolsimu, biraq AIDS kisilini uzul kisil dawalap saqaytidighan dora tixi yoq. 

Adette bir adem HIV bilen yuqumlan'ghandin kiyin 5 - 10 yilliq yoshurun basquchtin kiyin andin AIDS kisilige tereqqi qilidu, andin texminen 3 - 5 yilda olup kitidu. Hichqandaq dawalash ilip barmighanlarmu HIV bilen yuqumlunup 10 yildin artuq yashiyalaydu. 

AIDS kisilini hazir mewjut boliwatqan dorilarning bir nechche xili bilen uzluksiz dawalash ilip birish arqiliq, bimarlarning omurini uzartqili bolidu. Dawalash arqiliq qandiki HIV virusini towenletki hette bezi bimarlarda tamamen yoqatqili bolidu, biraq dawalash toxtap bir mezgildin kiyin AIDS virusi yene qaytip kilidu. Buning asasliq sewebi HIV virusi asasliqi Limfa hujeyrisi we bashqa imiyunut hujeyliri ichide yashap we u yerde kopeygenligi uchun, qandiki viruslar dora arqiliq olturulgen teqdirdimu, dawalash toxtap bir mezgil otkendin kiyin u hujeyreler ichide saqlinip qalghan we purset tipip kopeygen HIV virusi qayta qan’gha kiridu. Yeni qandiki virusni tazlap yoqatqan bilen AIDS virusining menbesini yoqatqiliq bolmighanliqi uchun, biz adette AIDS kisilige tixi uzul kisil dawa yoq dep qaraymiz. Emiliyette hazir HIV bilen yuqumlanghanlar dawalinish arqiliq 20 yildin artuq omur korgenler az emes.

Men Kuseni ustaz tilgha alghan ozining u ustazi we uning yasap chiqqan dorisi toghursida toghura uchurgha ige bolush uchun, az tola izdendim, we xil kop matiryallarni korup chiqtim.

Kuseni ustaz tilgha alghan Abdul Mejıt Zindani ishlep chiqarghan dora bir ot choptin yasalghan eneniwi dora (herbal) bolup, AIDS kisilige nisbeten bezi unimi bar iken, hem 2006-yili patent alghan iken. Yiterlik sanliq melumat bolmighachqa AIDS kisilini uzul kisil saqaytimen digenge ishenmeydighanlar kop iken, bolupmu xelqaradiki hichqandaq bir nopuzluq organlarning jezmenleshturilishige irishelmigen iken. Huddi bizning tibabetchiligimizdimu nurghun dorilar bar, uni biz gerche tarixtin buyan nurghun kiselliklerni dawalashta ishlitip, kozge körinerlik ünümlerge iriship kelgen bolsaqmu, biraq bizde ulargha nisbeten yiterlik sanliq melumat bolmighachqa, u dorilirimiz xelqaradiki nopuzluq organlarning itirap qilishighaa irishelmey, ishlitilish nahayti cheklik dahirde saqlinip kelmekte. Biz buni noqul halda bashqilardin körsek, gherip bilen islam arisidiki toqunushqa, we yaki Amirka hokumiti dunyani konturul qilishqa artip qoysaq bolmaydu. Akadimik digen hisyatqa emes, belkimpakitqa we sanliq melumatqa asasen sözlesh kirek. Bashqilar dewalghan we yaki birsi korgen ishlarning hemmisi omumluqqa ige heqiqet boliwermeydu. U ademning u dorisi bilen bir qisim bimargha dawalash ilip barghanliqi ras bolushi mumkin, men uni inkar qilmaymen, biraq buningdin hergüzmu AIDS kisilini uzul kisil saqaytimen digen yekün chiqmaydu. Kem digende birer ikki ming bimarni ikkige bolüp, yirimini u dora bilen, yirimini bashqa silishturma qataridiki dora bilen dawalash ilip birip, ularning ünimini yeni qisqa we uzun muddetlik ünimini silishturup, tepsile chiqarghan bir sanliq melumat bolmisa, tasadipi saqiyip qalghan bir neçchche bimar bilen pütünley saqaytimen dep höküm chiqarghili bolmaydu. Elwette men amal bolmighan kisellerge nisbeten we yaki bashqa dorilar bilen dawalinish ilip biriwatqan bimarlargha nisbeten qoshumche qilip ishtishning zarari yoq dep qaraymen.

Axirda tekitlep otidighinim, Kuseni ustazning ustazi Abdul Mijit Zindani ijad qilghan dora, men deslepte tekitliginimge oxshash osumluktin yasalghan bir xil eneniwi dora (herbal) bolghachqa, hazir biz ishlitiwatqan gherip doriliri bilen putunley oxshimaydighan ikki iqimdiki nerse, ular teng mewjut bolap turidu, herguzmu oz ara riqabet bolalmaydu. Amerka we gherip dunyasida nurghun Jongyi dorilar we bashqa ellerning eneniwi doriliri bar. Ularning testiqlinip bazargha kirishi we sitilish resmiyetliri adettiki gherip doriliridin xilila asan. Bashqa gherip doralirining testiqlinip bazargha kirish resmiyetliri nahayti qiyin, bazargha kirgendin kiyinmu ularni ilish uchun retsip kitidu, yeni doxturning ritsipisiz u dorilarni herguz aghili bolmaydu, biraq bu osumluktin yasalghan dorilar adettiki saqliqni saqlash boyumliri qatarida, retsipsiz sitilidu. Bu nuqtidin eyitqandimu Kuseni ustaz eytqandek u dorining Amerka teripidin oz menpetini kozde tutup basturwetken diyishning hichqanda asasi yoq.  Turkiyede shu dorini yasaydighan zawut qurulup, u dora yasilip bazargha chushkendimu peqet peqetla saqliqni saqlash doriliri qataridiki osumluk dora bolup bazargha kirishi mumkin


2014-yili 1-ayning 16-kuni 


يىقىندا ئوتۇرغا چىققان ئەيدىز كىسىلىنىڭ دورىسى توغۇرسىدا ئىززاھات

يىقىندا ئىستانبۇلدا ئىچىلغان ئۇيغۇر ئاكادىمىيەسى يىغىنىدا كۇسەنى ئۇستاز ئوزى سوزلەۋاتقان تىمىدىن چەتنەت، ئوز كەسسىپى بولمىغان داھىردە ئەيدىز كىسىلىنى داۋالش توغۇرسىدا بەزى سوزلەرنى قىلغان، ۋە ۋەتەن ئىچى ۋە سىرتىدا بەزى تالاش تارتىشلارنىڭ كىلىپ چىقىشىغا سەۋەپ بولغان. مەن كۇسەنى ئۇزتازنىڭ ئەيدىز كىسىلىنىڭ ئۇيغۇرلار ئارىسىدا تىز يامراپ كىتىشىنىڭ ئالدىنى ئىلىش ئۇچۇن ياخشى نىيەت بىلەن قىلغان بەزى سوزلىرىنى ئىنكار قىلمايمەن، بىراق كۇسەنى ئۇستاز توۋەندىكى بىر نەچچە جەھەتتە ئەغىر خاتالىق ئوتكۇزدى، ھەم ئۇيغۇرلار ئىچىدە بەزى قايمۇقۇشلارنى پەيدا قىلدى، ۋە ئۇيغۇر ئاكادىمىيەسىنىڭ ئوبرازىغا ئىغىر دەخلى يەتكۇزىدىغان ئاقىۋەتنى كەلتۇرپ چىقاردى

كوسەن ئۇستاز  ئىشنىڭ تىگى تەكتىنى بىلمەي تۇرۇپ، ئوز كەسپىدىن بەكلا يىراق بولغان ئەيدىز كىسىلىنى داۋالاش توغۇرسىدا سوز ئىچىپ، ئوزىنىڭ ئازراق كورگەن ۋە ئاڭلىۋالغان ئىشلىرىغا ئاساسەن، ئوز ئۇستازى گەرچە ئەيدىز كىسىلىنى ئۇزۇل كىسىل داۋالايدىغان دورا تاپقان بولسىمۇ، بىراق غەرىپ ئەللىرى بولۇپمۇ ئامىركا ھوكۇمىتى ئوز مەنپەتى ئۇچۇن ئۇ دورىنىڭ بازارغا سىلىنىشىنى چەكلىگەن دەپ تەتۇر تەشۋىقات قىلدى. ئامەركا بىلەن ئەرەپ ئىسلام دوۋلەتلەر ئارىسىدا بەزى زىدىيەلەر ۋە مەنپەت توقۇنۇشلىرى مەۋجۇت، بۇنى ھەممىمىز بىلىمىز، بىراق بۇنى كوزدە تۇتۇپ بىر ئاكادىمىك يىغىندا ئاساسى يوق گەپلەرنى تەشۋىق قىلسا، بۇ ئوزىنىڭ ۋە ئاكادىمىكلەرنىڭ ئەھلاق پەزىلىتىگە تامامەن خىلاپ

كوسەنى ئۇستاز ئوز ھىسياتىغا تايىنىپ، ئىسلام دۇنياسى بىلەن غەرىپ ئارىسىدىكى بەزى زىدىيەتلەرگە ئاساسلىنىپ، ئوزى  تەكىتلىمەكچى  بولغان ئىدىيەنىڭ توغۇرلۇقىنى ئىسپاتلاش ئۇچۇن غەرىپتىكى بارلىق دورا شىركەتلىرىدىكى ئالىملارنى ۋە تەتقىقاتچىلارنى بىراقلا قارىلاپ، پۇل تىپىش ئۇچۇن باشقىلارنىڭ سالامەتلىكى بىلەن كارى يوق،  ھەتتا ئىنسانلارنى كوپرەك  كىسەل بولسا دەيدۇ دەپ، پەن تەخنىكا ئالىملىرىنى ھاقارەت قىلدى

ئەيدىز كىسىلىگە ئۇزۇل كىسىل داۋا تىپىلسا، مەيلى ئۇنى كىم ۋە قايسى دوۋلەتتە تاپسۇن، ئەلۋەتتە ھەمىمىز سويىنىمىز، بۇ بىر ياخشى ئىش، بۇ يەردىكى مەسىلە ئەيدىز كىسىلىگە دورا يوق ئەمەس، ھازىر ئەيدىز كىسىلىنى داۋالاشتا ئىشلىتىۋاتقان دورىلار 30 خىلدىن ئارتۇق بولسىمۇ، بىراق ئەيدىز كىسىلىنى ئۇزۇل كىسىل داۋالاپ ساقايتىدىغان دورا تىخى يوق. ئادەتتە بىر ئادەم ھىۋ بىلەن يۇقۇملانغاندىن كىيىن 5 - 10 يىللىق يوشۇرۇن باسقۇچتىن كىيىن ئاندىن ئەيدىز كىسىلىگە تەرەققى قىلىدۇ، ئاندىن تەخمىنەن 3 - 5 يىلدا ئولۇپ كىتىدۇ. ھىچقانداق داۋالاش ئىلىپ بارمىغانلارمۇ ئەيدىز كىسىلى ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملۇنۇپ 10 يىلدىن ئارتۇق ياشىيالايدۇ

ئەيدىز كىسىلىنى ھازىر مەۋجۇت بولىۋاتقان دورىلارنىڭ بىر نەچچە خىلى بىلەن ئۇزلۇكسىز داۋالاش ئىلىپ بىرىش ئارقىلىق، بىمارلارنىڭ ئومۇرىنى ئۇزارتقىلى بولىدۇ. داۋالاش ئارقىلىق قاندىكى ئەيدىز كىسىلى ۋىرۇسىنى توۋەنلەتكى ھەتتە بەزى بىمارلاردا تامامەن يوقاتقىلى بولىدۇ، بىراق داۋالاش توختاپ بىر مەزگىلدىن كىيىن ئەيدىز كىسىلى ۋىرۇسى يەنە قايتىپ كىلىدۇ. بۇنىڭ ئاساسلىق سەۋەبى ئەيدىز كىسىلى ۋىرۇسى ئاساسلىقى لىمفا ھۇجەيرىسى ۋە باشقا ئىمىيۇنۇت ھۇجەيلىرى ئىچىدە ياشاپ ۋە ئۇ يەردە كوپەيگەنلىگى ئۇچۇن، قاندىكى ۋىرۇسلار دورا ئارقىلىق ئولتۇرۇلگەن تەقدىردىمۇ، داۋالاش توختاپ بىر مەزگىل ئوتكەندىن كىيىن ئۇ ھۇجەيرەلەر ئىچىدە ساقلىنىپ قالغان ۋە پۇرسەت تىپىپ كوپەيگەن ئەيدىز كىسىلى ۋىرۇسى قايتا قانغا كىرىدۇ. يەنى قاندىكى ۋىرۇسنى تازلاپ يوقاتقان بىلەن ئەيدىز كىسىلى ۋىرۇسىنىڭ مەنبەسىنى يوقاتقىلىق بولمىغانلىقى ئۇچۇن، بىز ئادەتتە ئەيدىز كىسىلىگە تىخى ئۇزۇل كىسىل داۋا يوق دەپ قارايمىز. ئەمىلىيەتتە ھازىر ئەيدىز كىسىلى ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغانلار داۋالىنىش ئارقىلىق 20 يىلدىن ئارتۇق ئومۇر كورگەنلەر ئاز ئەمەس

مەن كۇسەنى ئۇستاز تىلغا ئالغان ئوزىنىڭ ئۇ ئۇستازى ۋە ئۇنىڭ ياساپ چىققان دورىسى توغۇرسىدا توغۇرا ئۇچۇرغا ئىگە بولۇش ئۇچۇن، ئاز تولا ئىزدەندىم، ۋە خىل كوپ ماتىرياللارنى كورۇپ چىقتىم

كۇسەنى ئۇستاز تىلغا ئالغان ئابدۇل مەجıت زىندانى ئىشلەپ چىقارغان دورا بىر ئوت چوپتىن ياسالغان ئەنەنىۋى دورا بولۇپ، ئەيدىز كىسىلىگە نىسبەتەن بەزى ئۇنىمى بار ئىكەن، ھەم 2006-يىلى پاتەنت ئالغان ئىكەن. يىتەرلىك سانلىق مەلۇمات بولمىغاچقا ئەيدىز كىسىلىنى ئۇزۇل كىسىل ساقايتىمەن دىگەڭە ئىشەنمەيدىغانلار كوپ ئىكەن، بولۇپمۇ خەلقارادىكى ھىچقانداق بىر نوپۇزلۇق ئورگانلارنىڭ جەزمەنلەشتۇرىلىشىگە ئىرىشەلمىگەن ئىكەن. ھۇددى بىزنىڭ تىبابەتچىلىگىمىزدىمۇ نۇرغۇن دورىلار بار، ئۇنى بىز گەرچە تارىختىن بۇيان نۇرغۇن كىسەللىكلەرنى داۋالاشتا ئىشلىتىپ، كوزگە كۆرىنەرلىك ئۈنۈملەرگە ئىرىشىپ كەلگەن بولساقمۇ، بىراق بىزدە ئۇلارغا نىسبەتەن يىتەرلىك سانلىق مەلۇمات بولمىغاچقا، ئۇ دورىلىرىمىز خەلقارادىكى نوپۇزلۇق ئورگانلارنىڭ ئىتىراپ قىلىشىغائا ئىرىشەلمەي، ئىشلىتىلىش ناھايتى چەكلىك داھىردە ساقلىنىپ كەلمەكتە. بىز بۇنى نوقۇل ھالدا باشقىلاردىن كۆرسەك، غەرىپ بىلەن ئىسلام ئارىسىدىكى توقۇنۇشقا، ۋە ياكى ئامىركا ھوكۇمىتى دۇنيانى كونتۇرۇل قىلىشقا ئارتىپ قويساق بولمايدۇ. ئاكادىمىك دىگەن ھىسياتقا ئەمەس، بەلكىمپاكىتقا ۋە سانلىق مەلۇماتقا ئاساسەن سۆزلەش كىرەك. باشقىلار دەۋالغان ۋە ياكى بىرسى كورگەن ئىشلارنىڭ ھەممىسى ئومۇملۇققا ئىگە ھەقىقەت بولىۋەرمەيدۇ. ئۇ ئادەمنىڭ ئۇ دورىسى بىلەن بىر قىسىم بىمارغا داۋالاش ئىلىپ بارغانلىقى راس بولۇشى مۇمكىن، مەن ئۇنى ئىنكار قىلمايمەن، بىراق بۇنىڭدىن ھەرگۈزمۇ ئەيدىز كىسىلىنى ئۇزۇل كىسىل ساقايتىمەن دىگەن يەكۈن چىقمايدۇ. كەم دىگەندە بىرەر ئىككى مىڭ بىمارنى ئىككىگە بولۈپ، يىرىمىنى ئۇ دورا بىلەن، يىرىمىنى باشقا سىلىشتۇرما قاتارىدىكى دورا بىلەن داۋالاش ئىلىپ بىرىپ، ئۇلارنىڭ ئۈنىمىنى يەنى قىسقا ۋە ئۇزۇن مۇددەتلىك ئۈنىمىنى سىلىشتۇرۇپ، تەپسىلە چىقارغان بىر سانلىق مەلۇمات بولمىسا، تاسادىپى ساقىيىپ قالغان بىر نەçچچە بىمار بىلەن پۈتۈنلەي ساقايتىمەن دەپ ھۆكۈم چىقارغىلى بولمايدۇ. ئەلۋەتتە مەن ئامال بولمىغان كىسەللەرگە نىسبەتەن ۋە ياكى باشقا دورىلار بىلەن داۋالىنىش ئىلىپ بىرىۋاتقان بىمارلارغا نىسبەتەن قوشۇمچە قىلىپ ئىشتىشنىڭ زارارى يوق دەپ قارايمەن

ئاخىردا تەكىتلەپ ئوتىدىغىنىم، كۇسەنى ئۇستازنىڭ ئۇستازى ئابدۇل مىجىت زىندانى ئىجاد قىلغان دورا، مەن دەسلەپتە تەكىتلىگىنىمگە ئوخشاش ئوسۇملۇكتىن ياسالغان بىر خىل ئەنەنىۋى دورا بولغاچقا، ھازىر بىز ئىشلىتىۋاتقان غەرىپ دورىلىرى بىلەن پۇتۇنلەي ئوخشىمايدىغان ئىككى ئىقىمدىكى نەرسە، ئۇلار تەڭ مەۋجۇت بولاپ تۇرىدۇ، ھەرگۇزمۇ ئوز ئارا رىقابەت بولالمايدۇ. ئامەركا ۋە غەرىپ دۇنياسىدا نۇرغۇن جوڭيى دورىلار ۋە باشقا ئەللەرنىڭ ئەنەنىۋى دورىلىرى بار. ئۇلارنىڭ تەستىقلىنىپ بازارغا كىرىشى ۋە سىتىلىش رەسمىيەتلىرى ئادەتتىكى غەرىپ دورىلىرىدىن خىلىلا ئاسان. باشقا غەرىپ دورالىرىنىڭ تەستىقلىنىپ بازارغا كىرىش رەسمىيەتلىرى ناھايتى قىيىن، بازارغا كىرگەندىن كىيىنمۇ ئۇلارنى ئىلىش ئۇچۇن رەتسىپ كىتىدۇ، يەنى دوختۇرنىڭ رىتسىپىسىز ئۇ دورىلارنى ھەرگۇز ئاغىلى بولمايدۇ، بىراق بۇ ئوسۇملۇكتىن ياسالغان دورىلار ئادەتتىكى ساقلىقنى ساقلاش بويۇملىرى قاتارىدا، رەتسىپسىز سىتىلىدۇ. بۇ نۇقتىدىن ئەيىتقاندىمۇ كۇسەنى ئۇستاز ئەيتقاندەك ئۇ دورىنىڭ ئامەركا تەرىپىدىن ئوز مەنپەتىنى كوزدە تۇتۇپ باستۇرۋەتكەن دىيىشنىڭ ھىچقاندا ئاساسى يوق.  تۇركىيەدە شۇ دورىنى ياسايدىغان زاۋۇت قۇرۇلۇپ، ئۇ دورا ياسىلىپ بازارغا چۇشكەندىمۇ پەقەت پەقەتلا ساقلىقنى ساقلاش دورىلىرى قاتارىدىكى ئوسۇملۇك دورا بولۇپ بازارغا كىرىشى مۇمكىن

مەمەت ئەمىن دوختۇر

Toluqlima: beziler mining bu izzahatimgha qarita bezi suallarni oturgha qoyuptu. Shu seweptin bu toluqlimini qoshup qoydum.

Men esli bu ishqa nisbeten peqetla oz koz qarashlirimni oturgha qoyup chiqqan, we bu toghursida talash tartish qilish meqsidimu yoq idi. Chunki oxshimighan koz qarashlarning bolushi mukerer bolup, ularni bir ikki eghiz soz bilen talash tartish qilip hel qilish qiyin.

Aldi bilen, men Kuseni ustazning deslepte qilghan sozlirini toluq anglap chiqtim, men Kuseni ustazning esli timisini AIDS bilen munasiwetlik diginim yoq, hem u ustazning oz kessipi boyiche qilghan sozini we uning AIDS kisilining Uyghurlar arisidiki tarqilish ehwali we uning aldini ilish toghursida sozligen sozlirining ehmiyitini inkar qilghinim yoq. Her qandaq ademning oz koz qarashlirini oturgha qoyush erkinligi bar, uninggha qoshulmighuchilarning uninggha qarshi oz pikirlirini oturgha qoyush we rediye birish hoquqi bar. Men peqetla Kuseni ustazning qilghan bezi sozlirini toghura emes dep qarighinim uchun oz koz qarashlirimni oturgha qoyup ottum, huddi sizmu oz koz qarashliringizni oturgha qoyup otkenge oxshash. Men oturgha qoyghan koz qarashlirim peqetla Kuseni ustazning shu 6-7 minutluq nutiqida oturgha qoyghan bezi sozlirige qaritilghan.
Elwette men siyasetchi emes, men bir tibbi tetqiqatchi. Kusen ustaz sozide yalghuz siyasetchilerni emes belki del manga oxshash tibbi tetqiqatchilarnimu haqaret qilip, “dora tetqiqatchilarni pul tipish uchun bashqilarning salametliki bilen kari yoq, hetta insanlarni koprek kisel bolsa deydudigini uchun, men uningha qarshi oz pikirimni oturgha qoydum. Men Amerkini aqlighinim yoq.

Qalghanliri koz qarashtiki periqler bolup, meyli men nime dep qaray, bashqilar nime dep qarisun we yaki Kusen ustaz nime dep qarisun, ker kimning oz koz qarishini ipadilesh we oz pikrini saqlap qilish hoquqi bar.  Xalsingiz sizmu oz pikiringizni saqlap qiling, menmu oz pikrimni saqlap qalay. Kimning toghura kimning xata ikenligini ispatlighuchi emiliyet. Eger kunlerning biride Kuseni ustazning sozliri toghura bolup chiqsa, elwette men u ustazdin epu sorashqa teyyarmmen.

Men Kusen ustazni ezeldin korup baqmighan, hem uning nutiqini bundin burun esla anglap baqmighan. Mining Kusen ustazni tonushum shu 6-7 minutluq sin filimidin bashlandi. Men gerche kiyin u ustazning bashtiki nutuqini toluq anglap chiqqan bolsammu biraq mining Kusen ustazgha bolghan bezi qarishimgha  Kusen ustazning shu 6-7 minutluq sin filimidiki bezi sozlirining selbi tesiri yoq dep eytalmaymen

Mining qarishimda ilimning chiki, chigirsi we millet teweligi yoq. Men bilmeydighan nersini bilidighan herqandaq ademge we uning bilimige men hormet qilimen. Mining qarishimche biz peqetla oxshimighan qarash we pikirler arqiliq oz bilimlirimizni yenimu ilgirligen halda mukemmelleshtureleymiz. Oxshimighan pikirler bizni oxshimighan nuqti-nezerni chiqish qilip oylashqa we tepekkur qilishqa undeydu. Men Kusen ustazning dinni jehette yitishken bir zat ikenlikige, we xelqimiz qelbidiki ornigha hichqandaq nuqsan kelturgum yoq. Kusen ustaz meyli qandaq adem bolsun, we konglide qandaq oylighan bolsun, men u ustazni shu 6-7 minutluq sozide oz ehlaqigha yatmaydighan bezi geplerni qildi dep qarap, uninggha oz bilginim dahirside izzahat birip ottum.  

Men dep otkendek, oxshimighan kishilerning pikiride oxshimasliq bolush, bolupmu oxshimighan arqa korunushtiki kishiler arisida pikir ixtilapi bolush muqerer. Pikir we koz qarashtiki ixtilapni hel qilishning birdin bir yoli semimiyetlik bilen oz ara pikir alamshturush we oz ara chushenche peyda qilish. Kishiler arisida semiyetlik, oz ara chushenche we oz ara hormet qilish bolghanda andin pikir ixtilapini eng yuquri derijide towenletkili bolidu. Bu jehette purset bolsa men Kusen ustaz bilen biwaste pikir alamshturushqa teyyar.